کبد یکی از اعضای حیاتی بدن است که نقش مهمی در فرآیندهای متابولیکی، سمزدایی و تنظیم قند خون ایفا میکند و حفظ سلامت آن از اهمیت ویژهای برخوردار است. بیماری های کبدی میتوانند تاثیرات گسترده ای بر زندگی افراد داشته و کیفت زندگی آنها را کاهش دهند. با توجه به این موارد، مصرف مکملهای کبدی میتواند به بهبود عملکرد این عضو حیاتی و حفظ سلامت عمومی بدن کمک کرده و از بروز مشکلات جدی پیشگیری کند. برای پاکسازی و حمایت از سلامت کبد، ترکیبات طبیعی و شیمیایی متعددی وجود دارند که در این مقاله، به بررسی برخی از معتبرترین ترکیبات بر اساس مطالعات علمی میپردازیم.
به علاوه بهترین راه درمان سریع کبد چرب را هم نیز بررسی خواهیم کرد. با توجه به تعدد محصولات موجود در بازار، قصد داریم با در نظر گرفتن شرایط بیمار و میزان اثربخشی مکمل ها، اطلاعاتی کاربردی جهت تهیه بهترین مکملهای موثر بر کبد را ارائه دهیم.
کبد و نقش حیاتی آن در بدن
کبد به عنوان یکی از بزرگترین و مهمترین ارگانهای بدن، نقشی اساسی در تصفیه خون، تولید صفرا برای هضم چربیها، ذخیره گلیکوژن به عنوان منبع انرژی، تنظیم سطح قند خون، ساخت پروتئینهای ضروری و عوامل انعقادی و متابولیسم داروها و برخی مواد را بر عهده دارد.
کپسول آدولیور
ترکیب اس آدنوزیل ال متیونین، ویتامین E، فسفوکمپلکس سیلیبین و اس استیل گلوتاتیون، کپسول آدولیور را در دسته موثرترین محصولات مکمل کبد قرار میدهند که می تواند به تقویت کبد و پشتیبانی از وظایف آن کمک کند. بنابراین آدولیور را میتوان به عنوان بهترین کمک مکمل، بهترین راه درمان سریع کبد چرب و بهترین مکمل کبد چرب دانست.
اثرات و مکانیسم اثر آدولیور:
- حافظت از سلول های کبدی
- سنتز پروتئین هپاتوسیت جهت بازسازی سلول های کبدی
- اثرات ضد ویروسی با سیگنالینگ اینترفرون
- تحریک جریان اسیدهای صفراوی و تولید نمکهای صفراوی
- محافظت از بافت کبد از طریق:
- سم زدایی
- کاهش استرس اکسیداتیو و افزایش سطوح آنزیم های گلوتاتیون و سوپراکسید دسموتاز
- اثرات ضد التهابی با تحریک ماستوسیتها، مهار نوتروفیلها، لوکوترین، پروستاگلاندین، لیپوپروتئین و اینترلوکین
- کاهش تولید سیتوکینهای ضد التهابی
- کاهش مقاومت به انسولین
- افزایش بیان ژن گیرنده انسولین
مکمل های گیاهی
خار مریم (Silybum marianum)
یکی از گیاهانی که معمولاً در مکملهای کبدی دیده میشود، گیاه خار مریم است. میوه های خار مریم حاوی مخلوطی از فلاونوئیدها مانند سیلیبین و سیلی کریستین هستند که در مجموع به عنوان سیلیمارین شناخته می شوند. به عبارتی سیلیمارین، ماده فعال موجود در گیاه خار مریم است که به دلیل خواص آنتیاکسیدانی و ضد التهابی خود میتواند به بهبود عملکرد کبد، و محافظت از سلولهای کبدی و بازسازی آنها کمک کند.
فسفاتیدیل کولین (Phosphatidylcholine) به عنوان جزء اصلی غشای سلولی در بدن به بهبود جذب و اثربخشی سیلیبین کمک کرده و نقش مهمی در سلامت کبد دارد.
ترکیب سیلیبین و فسفاتیدیل کولین، که به عنوان Phosphocomplex® شناخته میشود، برای افزایش دسترسی زیستی و اثربخشی سیلیبین طراحی شده است. این ترکیب به محافظت از سلولهای کبدی، کاهش التهاب و حمایت از سمزدایی کبد کمک میکند و میتواند به بهبود عملکرد کلی کبد منجر شود.
زرد چوبه (Curcuma longa)
مطالعات متعدد نشان داده اند که زردچوبه در کاهش چربی کبد، التهاب و آسیب کبدی بیماران موثر است و استفاده از مکمل کورکومین اثر مطلوبی بر نتایج سونوگرافی کبد، کاهش آنزیم های کبدی سرم، کلسترول خون و BMI در افراد مبتلا به کبد چرب نشان داده است. همچنین، گیاه زردچوبه دارای خواص صفرا آور نیز بوده و دارای اثرات مثبتی در بهبود پروفایل چربی خون و کاهش مقاومت انسولینی در پیشگیری از بیماری کبد چرب و درمان آن نیز است.
بر اساس نتایج حاصل از مطالعات، مصرف زردچوبه توانست به کاهش سطح سرمی دو آنزیم آلانین آمینو ترانسفراز (ALT) و آسپارتات آمینو ترانسفراز (AST)، که به طور غیر طبیعی در افراد مبتلا به کبد چرب بالا هستند، کمک کند.
کنگر فرنگی (Cynara cardunculus)
از دیگر ترکیبات پرتکرار در مکمل های کبدی موجود در بازار میتوان به کنگرفرنگی (آرتیشو) اشاره کرد. عصاره برگ کنگر فرنگی حاوی ترکیباتی است که میتواند تا حدودی در کاهش تری گلیسیرید، LDL ، کلسترول و افزایش HDL خون اثرگذار باشد و از سلامت سلولهای کبد حمایت کند. همچنین مطالعات نشان داده اند که، ترکیبات استخراج شده از گیاه کنگر فرنگی به ویژه سینارین و کافئیک اسید، با ایفای نقش در افزایش ترشح و تخلیه صفرا و همچنین مهار سنتز کلسترول و اکسیداسیون LDL به عنوان یک درمان کمکی در هایپرکلسترولمی خفیف تا متوسط در نظر گرفته می شود.
در مطالعات بالینی، مصرف عصاره کنگر فرنگی در بازه های زمانی مختلف منجر به کاهش سطح چربی خون، بهبود التهاب و حتی کاهش اندازه کبد در افراد مبتلا به کبد چرب شده است. در مطالعات بالینی مشاهده شده است که مصرف عصاره کنگر فرنگی اثرات محافظتی قابل توجهی در برابر آسیب کبدی غیر الکلی و یا ایجاد شده توسط الکل نیز، به همراه دارد.
کاسنی (Cichorium intybus)
عصاره کاسنی یک داروی سنتی است که معمولاً در کشورهای آسیایی برای بهبود عملکرد کبدی استفاده می شود. مطالعات نشان داده اند که عصاره کاسنی یک اثر محافظتی در برابر سمیت کبدی دارد.
افزایش سطح آنزیمهای آنتیاکسیدان و کاهش سطح مالون دیآلدئید، مکانیسم های احتمالی کاسنی برای جلوگیری از ایجاد فیبروز کبدی است.
ریشه قاصدک(Taraxacum officinale)
اثرات مفید گیاه قاصدک شامل فعالیت های آنتی اکسیدانی و ضد التهابی، ترشح صفرا، هضم و جذب بهتر غذا و کمک به تنظیم چربی و قند خون است. در مطالعات نیز مشاهده شد که، عصاره ریشه قاصدک در محافظت در برابر استرس اکسیداتیو ، کاهش چربی تجمع یافته در سلول های کبد و جلوگیری از آسیب کبدی ناشی از دیابت کمک می کند.
مکملهای غیرگیاهی
کملهای غیرگیاهی معمولاً منشأ حیوانی یا سنتتیک دارند و برای تأمین مواد مغذی خاص استفاده میشوند. مثلاً مکملهای حاوی کلاژن از پوست یا استخوان حیوانات تهیه میشوند و به سلامت پوست و مفاصل کمک میکنند. روغن ماهی که از بافت ماهی استخراج میشود، منبع اسیدهای چرب امگا-۳ است و برای سلامت قلب مفید است. برخی ویتامینها مانند ویتامین D3 اغلب از لانولین پشم گوسفند تولید میشوند. همچنین مکملهای مینرال و اسیدهای آمینه میتوانند بهصورت شیمیایی سنتز شوند.
این مکملها برای افرادی که کمبود تغذیهای دارند یا نیاز ویژه دارند تجویز میشوند و باید با نظر پزشک مصرف شوند. البته تأکید میشود که برای درمان کبد چرب گرید ۱ تا ۳ ، رویکرد اصلی شامل کنترل وزن، اصلاح تغذیه، افزایش فعالیت بدنی و پیگیری پزشکی منظم است و مصرف هرگونه مکمل باید با تجویز پزشک انجام شود تا از بروز عوارض احتمالی جلوگیری گردد.
Glutathione و N-acetyl cysteine (NAC)
گلوتاتیون یک ترکیب شیمیایی مهم و ضروری برای بدن است که به طور طبیعی در سلولهای بدن تولید شده و به عنوان یک آنتیاکسیدان قوی نقش بسیار مهمی در جلوگیری از آسیبهای اکسیداتیو، سمزدایی و حفاظت از سلولها دارد. در مکملهای دارویی، استفاده از فرم استیله گلوتاتیون ارجح است چرا که فرم فعال و بیولوژیکی گلوتاتیون است که بدن میتواند به طور مستقیم از آن استفاده کند و قابلیت جذب و استفاده بهتر در بدن دارد. N- استیل سیستئین پیشساز گلوتاتیون است که در بدن به کبد کمک میکند.
اس-آدنوزیل ال-متیونین (SAM-e)
اس-آدنوزیل ال-متیونین به عنوان متابولیت مستقیم آمینواسید ال-متیونین، نقش بسیار مهمی در حفظ غشای سلولی دارد.
سلنیوم
این ماده معدنی نقش مهمی در دفاع آنتیاکسیدانی و سمزدایی کبد دارد.
مکمل امگا 3
مکمل های امگا 3 با نسبت EPA و DHA بالا، با کاهش تری گلیسرید خون و مقاومت به انسولین به کبد چرب را بهبود می دهند.
مکمل های پروبیوتیک
مکمل های پروبیوتیک میتوانند باعث بهبود سطح آنزیم های کبدی، کاهش مقاومت به انسولین و کمک به تنظیم متابولیسم لیپید می شود.
ویتامین E
به طور کلی، ویتامین E با اثرات آنتیاکسیدانی، ضد التهابی و کاهش سطح چربی میتواند در شرایط آسیب کبدی به بهبود سلامت کبد کمک کند.
همچنین مطالعات بالینی نشان داده که مکمل ویتامین E میتواند تاثیرات زیر را به دنبال داشته باشد:
- تنظیم سطح آنزیم های کبدی ALT و AST
- کاهش سطح LDL و کلسترول خون
- کاهش تجمع چربی در کبد افراد مبتلا به کبد چرب غیر الکلی
جمعبندی
کپسول ادولیور یکی از مکملهای محبوب برای بهبود عملکرد کبد است که به دلیل داشتن ترکیبات آنتیاکسیدانی قوی و اثرات ضد التهابی، به بهبود عملکرد کبد و کاهش آسیبهای کبدی خصوصا کبد چرب الکلی و غیرالکلی کمک میکند. این محصول در مقایسه با سایر مکملهای کبدی به دلیل ترکیبات خاص و کیفیت بالای مواد اولیه و عوارض جانبی کمتر به عنوان یک گزینه مناسب برای تقویت و محافظت از کبد شناخته میشود.